Má và những biểu tượng

Dẫu là người dạy tiếng Việt, nhưng với tôi, tiếng má gần gũi 45 năm qua không thể thay bằng tiếng gọi khác được.

Người Việt Nam ta có nhiều tiếng để gọi má: mẫu, mẹ, u, bầm, mợ, mạ ...

Ở đâu ta cũng thấy những biểu tượng và danh xưng để nhắc nhở ta về má, về người mẹ:

Hình ảnh người phụ nữ trong văn học nghệ thuật: Chinh phụ ngâm (vừa tượng Tô Thị, vừa hòn Vọng Phu, cả thơ, cả nhạc), Người mẹ cầm súng, Mẹ vắng nhà (Nguyễn Thi); Mẹ vắng nhà ngày bão (Đặng Hiển, Tiếng Việt 4); Khi mẹ vắng nhà (Trần Đăng Khoa); Bà má Hậu Giang, Mẹ Suốt, Mẹ Tơm, Bà Bủ, Bầm ơi (Tố Hữu); Mẹ Việt Nam, Bà mẹ Gio Linh (Phạm Duy); Người mẹ Ô Lý, Huyền thoại mẹ (Trịnh Công Sơn); Người mẹ (Nguyễn Ngọc Thiện); Ngày hội ngộ (Lâm Hồng Long); Ngày xưa có mẹ (Thanh Nguyên)... đã khắc sâu tận tâm khảm muôn người.

Trong tín ngưỡng phương Đông, Phật giáo có Phật bà Quan Âm; Tiên giới có Tây Vương Mẫu; Cửu Thiên Huyền Nữ. Trong dân gian người Việt, tín ngưỡng thờ mẫu có từ rất sớm và luôn được coi trọng. Tứ bất tử có Mẫu Liễu Hạnh. Nơi nào cũng thờ bà: đường Nguyễn Trãi quận 5 có chùa Bà Thiên Hậu; An Giang có Miếu Bà Chúa Xứ ở núi Sam; Tây Ninh có Núi Bà Đen; chùa Bà ở Bình Dương thờ Thiên Hậu Thánh Mẫu; Ở Bắc Ninh có Đền Bà Chúa Kho; Tại Nha Trang có tháp Po Nagar của người Chăm thờ thánh nữ Thiên Y A Na ...

Sài Gòn này còn có rất nhiều địa danh và đường phố mang tên Bà: Bà Quẹo (Tân Bình), Bà Chiểu, Thị Nghè (Bình Thạnh), Bà Môn (Bình Chánh), Bà Hói (Nhà Bè), Bà Điểm (Hóc Môn), Bà Hạt (Q.10), Bà Xếp (Q.8), Bà Hom, Bà Ký, Bà Lài (Q.6), bà Huyện Thanh Quan (Q.3), Hai Bà Trưng, Bà Lê Chân (Q.1)...

Trong nước thì có núi Bà Rá, Bà Đen, Bà Nà ; sông Thị Vải.... còn tỉnh thì có Bà Rịa.

Lan man đến đây thì ... bí! Bạn nào biết thêm gì thì bổ sung ha!

Tuần 1,tháng 3.

Thứ 2.

Những bộ mặt ham hố thèm thuồng được chụp hình để lưu giữ dấu tích giang hồ được ẩn giấu một cách lộ liễu (?!) dưới những tà áo dài trắng ngây thơ (tùm lum tội) cùng những chiếc áo sơ mi trắng đẹp đẽ tinh khôi trái ngược với chủ nhân của nó đã khiến chúng ta có dịp ôn lại toán dưới cấp mẫu giáo:"xem ai cao hơn nào".

Tụi gà thi toán tiết 3,4.Ko biết làm được ko mà thấy rên rỉ trên blog bliếc wá trời.

Thứ 3,4.

Học bình thường,ko có gì đáng nói ngoại trừ ko có gì để kể.

À ko,tự dưng hôm đó nhận được một bức thư tình.Có thể nói đó là bức thư tình thứ...n+m.Nhiều quá,ko nhớ đó là bức thứ mấy.

Thứ 5.

Im ắng.Chỉ còn đâu đó tiếng sột soạt của giấy bút cùng những tiếng tặc lưỡi,đâu đó vang vọng những từ tiếng anh bên cạnh những cái nhíu mày vì đề dễ.

Thi xong thấy tụi gà xụi lơ.Thương.Nhưng cũng phải vậy thôi.

Xong rồi đó!Khoẻ nha mấy đứa,chuẩn bị cho Xuân chưa?

Biết thứ 2 là ngày gì ko?Đã mua gì tặng mẹ chưa?Dù ko có quà,nhưng là một lời chúc hay một cánh thiệp cũng được.


Và tặng cho tất cả: (Xin cảm ơn Em-Anh-Anh vì đã chia sẻ file này)

http://www.mediafire.com/file/zjnh2mjqdwn/ConYeu_Nin.pps

Còn đây là qùa của tui:

Cho những ai đã,đang và sắp được gọi bằng một từ thiêng liêng nhất :MẸ

Cho các nàng Bạch Tạng,í lộn,Bạch Tuyết:

Kinh trập

Là một trong 12 tiết của âm dương lịch.

Trải qua Lập đông, Đại tuyết, Tiểu hàn ... giấc đông dài đã khép lại bởi tiết Lập xuân. Chữ Xuân vốn có nghĩa là động, sống động. Mùa xuân là mùa vạn vật chuyển động.

Sau cơn mưa ẩm Vũ thủy, mầm cây hạt mộng đâm chồi thoát ra khỏi lớp vỏ sần sùi, thô ráp. Loài sâu bọ côn trùng cũng nảy nở sinh sôi.

Kinh trập hôm nay là một ngày đẹp: con số 5 là số sinh. Lại còn ngày Giáp Dần, tháng Mậu Dần, năm Canh Dần.... đúng là tam trùng.

Kinh trập bắt đầu cho tháng hai âm lịch. Người ta gọi tháng giêng là tháng Dần, còn tháng hai là tháng Mão. Mão có nghĩa là cửa đất trời mở rộng cho vạn vật tranh đua mà sống.

Tạo hóa đã dành sự sống cho côn trùng (trập). Bởi vậy mà sự sống của con người càng quí báu hơn.

Nó

Sáng nay, ngồi chọn hình cho cho tụi nhỏ, chợt thấy nó lướt qua trong máy tính.

Ngày tựu trường đã thấy nó nhưng cũng chỉ nghĩ là một chút vấn vương của lòng.

Ngày 20-11, vẫn thấy nó, nhưng không rõ là nó hay anh em nó.

Bẵng quên đi trong những bộn bề. Hôm Sơ kết học kỳ 1, xách máy ảnh đi lên dãy A, thấy nó nhưng không làm gì được.

Mãi đến hôm mấy đứa học quân sự, mới chợt nhớ lại nó. Nó vẫn còn đó. Leo lên tầng hai của hội trường A, thấy nó lặng lẽ, bơ vơ nhưng vẫn kiên trì chịu đựng. Giữa bao màu bao sắc, nó âm thầm nhìn đời không một tiếng thở than. Mà cũng đâu biết chừng, đời không nghe tiếng của nó rên rỉ giữa đau thương chơ vơ.

Sáng thứ hai, chụp hình làm kỷ yếu, một sắc hồng vẫn còn phơn phớt trên không.

Hôm nay nó có còn không? Chiều nay mới biết được!

Ngày mai, sẽ có còn nó không? ..... chắc là không, Djinh à! Những nhẹ nhàng, những thanh thản, nó sẽ dành lại cho đời .....

Nghe mang máng đâu đây và thấy hỗn độn cận kề:

Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận

Cả sự sống đang bắt đầu mơn mởn.

Mọc giữa dòng sông xanh/ Một bông hoa tím biếc

Không bao giờ! Không bao giờ giữa mùa hè tuyết rơi!

Trong bi kịch Faust, Johann Wolfgang von Goethe có một câu bất hủ: "Gray, my friend, is every theory, but green is the tree of life".

Thật là khó hiểu!

Mà có mấy ai hiểu hết cuộc đời!

Không phải vô cớ mà trí tuệ dân gian hiện đại có câu "Hỉu chít liền!"

Tuần 4,tháng 2.

Gặp lại lũ gà con sau nửa tháng nghỉ tết Nguyên đán.Ôi chao là sầu!

Trở lại cái chuồng nhỏ quen thuộc,nghe ầm ầm tiếng quang quác,đứa nào đứa nấy đều hớn hở cầm một phong bao màu đỏ định biếu bố nó đây mà!Ừ,đa tạ mấy con nha!

Phân phối lì xì cho mấy con chip chip.Hí hửng ra mặt.Cuộc chơi nào cũng có người thắng kẻ thua,và bạn Trâm “thua” đậm nhất,khiến bao nhiêu là con mắt dồn vào bạn ước ao thèm khát.

Năm nay các con sẽ gặp hên,tau bảo đảm.Ngày đầu năm khai sổ điểm đã được “cống hiến” những tràng cười vô tận từ mấy đứa họ Chế.Thơ mới như vậy mà đọc thấy ghê!

Thứ 3.
Mấy quan giúp việc không lên lớp được,để ông Vua đứng lớp.Trả bài mệt nghỉ luôn.Sao tụi này khao khát được trả bài lắm thế?Nhìn người ta được trả bài mà ánh mắt của nó dậy lên bao ngưỡng mộ,ước ao!

Nhớ chuẩn bị ngân lượng cho buổi đấu giá Từ ái lần II vào tuần sau.Ai muốn đóng góp hiện vật thì đăng kí trước thứ 4.


Thứ 4.
H5N1 phát tán mạnh quá!Đàn gà uể oải,có vẻ mệt mỏi.Thôi rồi!Vi-rút “Chưa soạn bài” và vi khuẩn “Tết vẫn còn” đã lây lan rộng khắp 11A2!Bi kịch!


Thứ 5.
Tổ chức sinh nhật cho mấy đứa tháng 2.

Được xem một đoạn clip nhiều ý nghĩa và xúc động. Chúc các con có nhiều sức khoẻ,đạt được những gì mình mơ ước.

Hạ nêu

Mùng 7 là lễ Khai hạ còn gọi là hạ nêu. Sau ngày này, mọi việc trở lại như trước Tết.

Đã hết dịp ăn chơi giờ là thời cơ để học tập.

Lì xì lớn nhất trong năm con cọp đâ....ê.êy!

1.Công việc đầu năm:

- Tổ 2: lo việc trực nhật ngày đầu năm (mỗi tổ viên có mặt lúc 6g40, đem theo một giẻ lau bàn. Tổ trưởng đốc thúc các bạn làm việc trong 5 phút rồi xuống chào cờ)

- Mỹ Hồng kiểm tra công việc vệ sinh trên lớp, chuẩn bị bàn GV, phấn, bông lau bảng, micro...

- Bạn Việt lo so hàng dưới sân.

- Thầy Biên kiểm tra trên lớp.

2.Sinh hoạt đầu năm:

- Chúc Tết, lì xì (cho thầy Djinh)

- Sinh hoạt chủ nhiệm đầu năm.

3.Câu hỏi đầu năm:

- Kề tên 4 nhân vật nổi tiếng người Việt có tên Hổ.

- Kể tên các Hổ tướng.

- Tìm thành ngữ, tục ngữ về ông ba mươi.

4. Tiết văn đầu năm: sáng thứ hai, tiết 2, có khảo 3 bài thơ đã dặn.

5.Sinh nhật đầu năm: chiều thứ tư, tiết 4, sinh nhật tháng 2 (sáng thứ 5 học văn cả 3 tiết)

6. Bài kiểm tra tập trung đầu năm: sáng thứ sáu, tiết 3,4. (không loại trừ kiểm tra 15' rải rác trước đó).

7. Linh tinh đầu năm: nhớ gì nữa dặn dò sau.

8. Kỷ luật đầu năm: ai vi phạm sẽ biết "Shere Khan" như thế nào?

Là khi...

Là khi ....

… những cành mai trơ lá quạnh quẽ ngày cuối đông nghe con gió chướng trở về gọi mùa để sân trường ồn ào rộn rã trở thành nơi bà Đanh ngự trị cửa vòm tịch mịch gầy khô mấy nhánh thèm là nơi bọn khỉ nhỏ tụ hội mái sương run rẩy vài cành mơ màng tiếng lũ gà con quang quác đâu đây

Ai cho tôi cho tình yêu

Là khi ...

... những lá cờ muôn sắc của chúng sinh tắm mình trong nắng cháy treo mình vào gió lộng đẫm cái thỏa thích từ hơi con trẻ muốn vẫy vùng thoát khỏi kiếp giam cầm của vườn địa ngục thoát khỏi cái điệp khúc dịu dàng ngủ đi nào! ngủ đi thoát khỏi cái chòi chòi đạp đạp không ngủ được vì thao thức ban trưa của bọn người bán trú

Đẹp hơn cả trụ sở Liên hiệp quốc

Là khi ...

… lũ nắng chiều vàng chín len qua khung trời mộng ước gieo người sóng soài nằm vật vã tư lự nhìn thằng máy chiếu không được thấy nụ cười thỏa thuê chửi bọn loa rè chẳng nghe tiếng rú ghế chỏng chờ cô chủ nhỏ bàn trơ đợi cậu cả về trét miếng sing-gum đổ chai nước ngọt không thấy đời thường không thấy tóc bay bay vơ vẩn từng lọn không thấy nhung nhúc rác

ghế chỏng bàn trơ, nỗi nhớ niềm

Là khi …

… hoàng tử gió gài then công chúa sương khóa cửa đuổi lão hoàng thượng ác nhân ô cửa kính buông mình cả hai bờ yên ả đầu này hàng hiên trống vắng đầu kia bậc thang im lìm ở hai đầu hun hút bâng khuâng lời than thở nóng gì nóng khiếp so hàng hoài chán thấy hoàng hậu luôn

Quan bế niêm phong, tương liên tư

````````` ~~~~~~ ````````

lời xỉ vả còn nhiều tiếng mắng chửi chưa dứt trò hành hạ thiếu chi cơn thịnh nộ sẵn sàng đã vội khép động tiên ngơ ngẩn trở về thân ta chơi tết tay ta chơi bài hồn ta chơi vơi

Mùng 5 Tết Quang Trung

Chân dung 1

… Bắc Bình Vương lấy làm phải, bèn cho đắp đàn ở trên núi Bân, tế cáo trời đất cùng các thần sông, thần núi; chế ra áo cổn mũ miện, lên ngôi hoàng đế, đổi năm thứ 11 niên hiệu Thái Đức của vua Tây Sơn Nguyễn Nhạc làm năm đầu niên hiệu Quang Trung. Lễ xong, hạ lệnh xuất quân, hôm ấy nhằm vào ngày 25 tháng chạp năm Mậu thân (1788).
… Vua Quang Trung tự mình đốc suất đại binh, cả thuỷ lẫn bộ cùng ra đi. Ngày 29 đến Nghệ An, vua Quang Trung cho vời người cống sĩ ở huyện La Sơn là Nguyễn Thiếp vào dinh […]
… Hôm sau, vua Quang Trung hạ lệnh tiến quân. Các quân đều nghiêm chỉnh đội ngũ mà đi.
…. Vua Quang Trung bèn sai mở tiệc khao quân, chia quân sĩ ra làm năm đạo, hôm đó là ngày 30 tháng chạp. Rồi nhà vua bảo kín với các tướng rằng: - Ta với các ngươi hãy tạm sửa lễ cúng Tết trước đã. Đến tối 30 Tết lập tức lên đường, hẹn đến ngày mồng 7 năm mới thì vào thành Thăng Long mở tiệc ăn mừng. Các ngươi nhớ lấy, đừng cho là ta nói khoác!
… Cả năm đạo quân đều lạy vâng mệnh lệnh, đúng ngày, gióng trống lên đường ra Bắc.
… Nửa đêm ngày mồng 3 tháng giêng, năm Kỷ Dậu (1789), vua Quang Trung tới làng Hà Hồi, huyện Thượng Phúc,
… vua Quang Trung cưỡi voi đi đốc thúc, mờ sáng ngày mồng 5 tiến sát đồn Ngọc Hồi.
… Giữa trưa hôm ấy vua Quang Trung tiến binh đến Thăng Long, rồi kéo vào thành

- --> Với quan điểm lịch sử đúng đắn và niềm tự hào dân tộc, các tác giả Hoàng Lê nhất thống chí đã tái hiện chân thực hình ảnh người anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ qua chiến công thần tốc đại phá quân Thanh…..(Ngữ văn 9, tập 1, trang 72)

Chân dung 2

… Người hiền xuất hiện ở đời, thì cũng như ngôi sao sáng trên trời cao. Sao sáng ắt phải chầu về ngôi Bắc Thần, người hiền ắt làm sứ giả cho thiên tử. Nếu như che mất ánh sáng, giấu đi vẻ đẹp, có tài mà không được đời dùng thì đó không phải là ý trời sinh ra người hiền vậy.
… Nay trẫm đang ghé chiếu lắng nghe, ngày đêm mong mỏi, nhưng những người học rộng tài cao chưa thấy có ai tìm đến. Hay trẫm ít đức không đáng để phò tá chăng? Hay đang thời đổ nát chưa thể ra phụng sự vương hầu chăng?
… Trẫm nơm nớp lo lắng ngày một, ngày hai vạn sự nảy sinh. Nghĩ cho kỹ thì thấy rằng: một cái cột không thể đỡ nổi một căn nhà lớn, mưu lược một người không thể dựng nghiệp trị bình.
--> Chủ trương chiến lược của vua Quang Trung trong việc tập hợp người hiền tài. (Ngữ văn 11, tập 1, trang 68)

Chân dung 3

… Nghe trước có đấng vương Thang, Võ,
Công nghiệp nhiều, tuổi thọ thêm cao;
Mà nay áo vải, cờ đào,
Giúp dân, dựng nước biết bao công trình!
Nghe rành rành trước vua Nghiêu, Thuấn,
Công đức dày, ngự vận càng lâu;
Mà này lượng cả, ơn sâu,
Móc mưa rưới khắp chín châu đượm nhuần.
Công dường ấy mà nhân dường ấy,
Cõi thọ sao hẹp bấy hóa công?...
(Ai tư vãn, công chúa Lê Ngọc Hân, Bắc Cung hoàng hậu)

Năm 1786, Nguyễn Huệ ra bắc lần thứ nhất. Ngọc Hân - 16 tuổi, là con gái thứ 21 của vua Lê Hiến Tông - được gả cho Bắc Bình Vương, 33 tuổi, để bang giao Nam Bắc. Chỗ này trong Việt sử toàn thư, Phạm Văn Sơn có lời bình: “Thời nào người đàn bà cũng đóng những vai trò hết sức quan trọng để giả quyết những nỗi khó khăn trong tình thế đặc biệt. Ở đây người ta mượn nụ cười của giai nhân để đè bẹp ngọn lửa giận của Tây Sơn có thể đốt cháy cả Bắc hà bấy giờ".

Hôm nay ngày 17

Từ lúc mẹ nó dẫn vào chúc Tết ông thầy, hỏi gì nó cũng chỉ trả lời tới con số 10 mà thôi.
- Một bữa con ăn mấy chén cơm? _ 10 chén!
- Một ngày ba Châu nhậu mấy lần? _ 10 lần!
- Con quậy bị ba Châu đánh mấy roi? _ 10 roi luôn!
Loay choay thế nào mà nó leo lên ghế, đứng dậy với tờ lịch trên cao.
- Hôm nay ngày 17 mà! _ Lời nói vô tư dễ thương của thằng cu Ben làm tôi giật mình. Mà đúng thật, tôi chưa xé lịch, tờ lịch ngày 16 vẫn còn trên lốc. Sao thằng nhỏ đang học lớp mầm lại tình cờ nhắc đúng ngày 17/2 này?

***

- Năm 938 có sự kiện gì? _ Dạ em biết nè! Ngô Quyền đánh thắng quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng, chấm dứt 1.000 năm đô hộ của giặc Tàu, mở ra thời kỳ độc lập tự chủ …
- Giỏi! Em ngồi xuống, cám ơn em!
- Lý Thường Kiệt đánh thắng quân Tống trên sông Như Nguyệt vào năm nào? _ Dạ 1076!
- Cuộc kháng chiến chống quân Minh của Lê Lợi kết thúc vào năm nào ? _ Dạ 1428 với Bình Ngô đại cáo ạ!
- Vua Quang Trung chiến thắng 29 vạn quân Thanh vào mùng 5 Tết nào? _ Dạ, Kỷ Dậu 1789.
- …
- Ngày Toàn quốc kháng chiến chống Pháp? _ 19/ 12/ 1946!
- Lời kêu gọi chống Mỹ cứu nước của Bác Hồ? _ 17/ 07/ 1966, với câu nói nổi tiếng “Không có gì quí hơn độc lập, tự do!”
- 30/ 04 …? _ Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước!
- Thế còn ngày 17/ 02 … ?
- Dạ, ….. em không biết!

Những lời đối thoại trên không phải trong một gameshow. Nó xảy ra trong các cuộc chuyện trò giữa tui và bọn trẻ. Bao nhiêu năm qua, vẫn không có đứa học trò nào trả lời được câu hỏi cuối cùng. Và cả những giáo sinh khoa sử, thực tập hai năm nay, cũng không trả lời được. Bởi vì có ai nói cho chúng biết đâu? Buồn thay những cuộc thi theo kiểu “Tự hào sử Việt”, buồn thay cho những “tấm lòng yêu nước thầm kín” và tội nghiệp thay cho một nền giáo dục!

Mùng một Tết cha, mùng ba Tết gì?

Mùng một Tết cha, mùng ba Tết thầy
Mồng một ăn tết nhà cha/ Mồng hai nhà mẹ, mồng ba nhà thầy.

Thật ra, trong hoàn cảnh xã hội hiện nay thì việc thăm hỏi ngày Tết không cần phải câu nệ đúng ngày giờ mà chủ yếu ở tình chân, nghĩa trọng với nhau.

***

Hồi còn đi học, tui thường theo tụi bạn đến thăm thầy cô vào những ngày Tết. Lớp 4 là nhà cô Hương ở đối diện trường Nguyễn Văn Trỗi. Lớp 5 thì xuôi đường 26-3 xuống chợ Xóm Mới là nhà thầy Hoành. Lớp 6-7 thì ngược Nguyễn Văn Nghi tới nhà cô Bông ở chợ Gò Vấp. Còn lớp 8-9 là nhà cô Hoa ở đối diện cổng mới bệnh viện 175. Tới năm lớp 10 thì sang quận 3 thăm thầy Đào Xuân Văn ở đường Trần Quang Diệu. Ban đầu thì cũng đi vào ngày mùng ba Tết cho đúng lễ nhưng dần dà tụi tui đã chuyển qua ngày khác để tiện hơn. Lý do đơn giản là tụi nhóc chúng tui không dám “giành” thầy cô với các sư huynh sư tỷ khóa trước. Có lần còn bị mấy anh lớn xếp chỗ cho ngồi ngoài hàng hiên cắn hạt dưa cả buổi mới đến lượt vào chầu. Từ đó trở đi, tụi tui không thăm thầy cô vào ngày mùng ba Tết nữa. Vì Tết thì không thể ngồi lì được với những đứa vốn nhiều chuyện như bọn học trò. Người đầu tiên đề nghị đi ngày khác chính là thằng Nhân. Nhà nó ở bên An Phú Đông, mỗi lần qua An Nhơn học nó phải lội bộ và đi đò. Lên lớp 9, không hiểu sao đứa nào cũng có được một chiếc xe đạp cũ mèm. Thằng Nhân được anh nó nhường lại cho một chiếc xe thồ rau cải. Còn tôi xin được một chiếc mini (lại còn màu trắng nữa, phải “muối mặt” vì bọn con gái chọc quê dữ quá) của cô Ba bên quận 8. Bọn tui chở nhau đến nhà cô Hoa vào đêm 29 và ở đó tới khi bị “đuổi” mới chịu về nhà đón giao thừa. Sau này, tôi vẫn giữ cái lệ thăm thầy cô trước Tết để được “bán hạt dưa, buôn mứt dừa” nhiều hơn.

***

Cái Tết thứ nhất trong đời làm nghề gõ đầu, búng tai con nít là xuân Quý Dậu 1993. Biết ngày mùng ba chắc chắn không thể cạnh tranh với các tiền bối được, tui hẹn lũ học trò ngày mùng bốn đến chơi. Từ đó trở đi, cứ quen tật, mùng bốn Tết là lũ trẻ lại tụ về nhà tui cả ngày để hội hè quậy phá. Sáng nay, công nghệ nghịch ngợm đã được chuyển giao cho thế hệ thứ hai (thằng Nhật Anh, con của Sơn Châu) rồi!

Ngày mùng ba, tui để dành cho sự học: cố gắng viết một bài văn hay bài thơ, nằm dài suy nghĩ về nghề …. Với tui, ngày mùng ba Tết mới thật sự là ngày lễ tri ân thầy cô, là ngày có ý nghĩa cao quý nhất với nghề dạy học, là ngày để tôn vinh đạo học. Bản thân tôi không coi ngày 20-11 là ngày lễ thầy cô. Với riêng tôi ngày này hầu như không có ý nghĩa, tôi thường gọi ngày này là ngày giỗ nhà giáo.

Cũng từ khi đi dạy học tui hay ngẫm nghĩ về những chi tiết trong truyện Tây du ký của Ngô Thừa Ân:
- Đó là chuyện Tôn Ngộ Không bị đuổi học. (Ai biểu cãi thầy quậy phá làm chi, chưa thi tốt nghiệp mà đã phải hạ san).
- Trong truyện, cuối hồi thứ hai, có chi tiết bọn khỉ con nịnh bợ Hầu vương tài giỏi nhưng Ngộ Không chỉ cười nói: “Bây ơi, ta được thầy tiên cho tên họ mới là vinh dự chớ !”. Sao con khỉ này lấy ba chữ Tôn Ngô Không làm vinh dự vậy ta?
- Hè năm 1991, đài truyền hình TPHCM chiếu bộ phim Tây du ký của Dương Khiết do Lục Tiểu Linh Đồng thủ vai Tôn Ngộ Không. Hình ảnh con khỉ già trở về núi tìm thầy với mắt rưng rưng ngấn lệ mà chẳng thấy sư tiên xuất hiện là một ấn tượng đẹp đẽ về tình thầy trò trong suy nghĩ của tôi. Nhưng vì sao Tu Bồ Đề tổ sư không cho lão Tôn tiết lộ là đồ đệ của người? Vì sao ông không nhận là thầy của Ngộ Không? Câu hỏi bao năm qua vẫn chưa tìm được lời giải đáp thỏa đáng.

***

Hôm hai hai tháng Chạp, có hai đứa đệ tử đến chơi. Dong dài thế nào mà nó kết luận “ông Khổng Tử nằm giữa đường không ai dám bước qua”. Tội quá! Tội cho Khổng Tử thì ít mà tội cho thằng nhỏ thì nhiều. Vì nó chưa hiểu lẽ đời. Đó là thiên hạ đẩy ổng ra chứ Confucius đâu có như vậy. Tam Tự Kinh còn có câu: “… tích Trọng Ni sư Hạng Thác…” nhắc việc Khổng Tử tôn đứa trẻ 7 tuổi làm thầy mà. Và “bất sỉ hạ vấn” (Không xấu hổ khi hỏi người dưới mình) có thể xem là một tuyên ngôn về sự học của Luận ngữ (thiên Công Dã Tràng).

***

Ngày mùng ba ngồi ngẫm nghĩ.

Với tui, mùng một Tết cha, mùng ba Tết đạo học (Tục ngữ: Mùng một Tết cha, mùng ba Tết thầy)

Với tui, trọng đạo rồi mới tôn sư. (Tục ngữ: tôn sư trọng đạo)

Với tui, tận tín sư bất như vô sư (lấy từ Mạnh Tử, thiên Tận Tâm: Tận tín thư, bất như vô thư . Nghĩa là: Thà không có sách, còn hơn (có sách để đọc rồi) nhắm mắt tin sách)

Cái huyền diệu từ đạo học mà người thầy truyền dạy quả là bất tận.

Lang thang vô thức vô tri

Lênh đênh vô định, lững lờ vô biên.

Ngày nào chưa hiểu được thầy trò Tu Bồ Đề tổ sư – Tôn Ngộ Không thì chưa thể là một ông thầy đúng nghĩa.